را به تاراج برند . رسول خدا صلّى اللَّه عليه و إله و سلم فرمود : اى برادر ! تو مانند من نيستى كه از شرّشان مصون باشى ؛ همانا كه خداوند مرا فرمان داد تا حق و حقيقت را آشكار نمايم و خبر داد مرا كه از شرّ مردم مصونم خواهد داشت و فرمانم داد كه در اين راه جهاد كنم هر چند به تنهايى باشد ، فرمود : « جهاد كن در راه خدا و كسى را جز خودت مكلّف به جهاد نكن » « 1 » و فرمود : « مؤمنان را به قتال برانگيز » « 2 » و فقط من و تو مجاهد بوديم ! آن همه كه در مكّه بودم خداوند فرمان به قتال نداد ، بعد در مدينه خداوند مرا به قتال فرمان داد چرا كه مىدانست دين ، شرايع ، سنن ، احكام ، حدود ، حلال و حرام جز به وسيلهء من شناخته نشود ، و نيز مىدانست كه مردم پس از من آنچه را كه خداوند فرمان‌شان داده و آنچه را كه تو در رابطه با ولايت خود فرمان‌شان دهى و دليل و حجّت خود را آشكار نمايى ، آگاهانه و به عمد و بدون اينكه حقيقت بر آنان مشتبه شود رها كنند ، مخصوصا كه از همان آغاز و پيش از آنكه آيات خداوند در بارهء امامت و ولايت تو نازل شود با تو دشمنى داشتند . اگر عليه‌شان يارانى يافتى با آنان جهاد كن و اگر يارانى نيافتى دست نگهدار و خونت را حفظ كن چرا كه اگر به جهادشان روى تو را بكشند ، و اگر پيرويت كردند و اطاعتت نمودند آنان را به حقّ رهنمون شو و گر نه رهايشان كن ، و اگر ابتدا پاسخت دادند و سپس با تو جنگيدند تو نيز با آنان بجنگ و جهاد كن و اگر يارانى نيافتى دست نگهدار و خون خويش را حفظ كن و بدان كه اگر دعوت‌شان كنى تو را پاسخ ندهند و تا زمانى كه بر آنان اتمام حجّت نكنى رهايشان نكن . اى برادر ! تو مانند من نيستى كه از شرّشان مصون باشى ، من زمانى حجّت امارت و ولايت تو را پس از خويش اقامه كردم و آنچه را خداوند در بارهء تو نازل كرد براى آنان آشكار ساختم كه كسى نمىدانست من رسول

--> ( 1 ) قرآن 4 / 84 : « فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . . . » در متن : فجاهد في سبيل اللَّه . . . ( 2 ) قرآن 8 / 65 .